Verlanding

In kavel 4 lagen tot de afgelopen eeuwwisseling een aantal behoorlijk grote infiltratieplassen (t.b.v. de waterwinning) op de plaats waar voor WOII nog akkertjes lagen (Groot Berkheide genaamd). Rond 2000 vond een grote regeneratie in Berkheide plaats waarbij veel infiltratieplassen verdwenen om plaats te maken voor vochtige duinvalleien vol Parnassia en orchideeën. De infiltratieplassen van Groot Berkheide kregen een andere bestemming. Het verdwijnen van veel infiltratieplassen zou namelijk ook het verdwijnen betekenen van veel rietvogels die in de rietzomen nestelden. Daarom werden Groot Berkheide omgetoverd tot een flink moerasgebied, met als bijkomend voordeel dat er ook meteen een bestemming was voor de modder die vrijkwam met de opruiming van infiltratieplassen elders. Of was het andersom? Hoe dan ook, er ontstond een waardevol moerasgebied, bijzonder fraai in het duinlandschap. Binnen enkele jaren na aanleg miegelde het van de moerasvogels in het riet en we waanden ons spekkoper.

Fraai is het nog steeds, maar in de loop van de jaren is het gebied steeds meer vol gegroeid met wilgen. Natuurlijke successie, zeker, maar als we het laten gaan wordt het uiteindelijk een wilgenbos met veel soortenarmere vogelbevolking. De werkgroep heeft enkele jaren geprobeerd de wilgengroei in te tomen met handzagen, maar ondanks alle goede bedoelingen lukte dit niet. Het is ook wel veelgevraagd om, naast de vele uren die besteedt worden aan het tellen van vogels, ook nog een aantal zaterdagen aan de slag te gaan met bomenzagen.

Bijgaand twee foto’s uit Google Earth van Groot Berkheide. De eerste in van april 2008, een jaar of zes na aanleg van het gebied en het moeras heeft zich goed kunnen ontwikkelen. De tweede foto is van 2018. De oprukkende wilgen, die steeds verder het moeras ingroeien, zijn goed te zien.

Groot Berkheide, april 2008.

Groot Berkheide, mei 2018.

In de onderstaande tabel is te zien hoe een aantal specifieke moerassoorten langzamerhand verdwijnen uit Groot Berkheide. Er is een kleine reeks gemaakt, van 2008 tot 2018 (de foto’s), en een tussenliggend jaar, 2013.

2008 2013 2018
Kleine Karekiet 37 26 19
Rietzanger 7 5 2
Rietgors 15 6 2
Roerdomp 1 1 1

Bij de Kleine Karekiet moet wel gezegd dat deze niet alleen dit moeras broedt, maar ook in rietkragen van infiltratieplassen elders. Anders dan het tabelletje suggereert is op stippenkaarten te zien dat de Kleine Karekiet niet afgenomen in het moeras van 2013 naar 2018.  Helaas zijn die stippenkaarten niet van 2008 digitaal beschikbaar, maar het aantal is hier opmerkelijk hoger en het moeras is wel een zwaartepunt (binnen dit kavel) in de verspreiding van de Kleine Karekiet.
Rietzanger en Roerdomp komen wel exclusief in dit gebied voor (alweer, binnen kavel 4) en de Rietgors vrijwel op een enkele vogel na. Bij de Rietzanger en Rietgors is de afname heel duidelijk. Bij de Roerdomp lijkt er niets aan de hand te zijn, maar in 2018 hoorden we veel minder frequent “hoempen”, en in 2019 bleef het stil.

We hebben onze hoop op Dunea gevestigd om het moeras weer vitaal te krijgen. Er is niet aan te ontkomen dat de wilgenstand hier mechanisch teruggezet wordt. De werkgroep helpt graag mee om de afgezaagde bomen vervolgens te verwijderen.

 

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

error: Content is protected !!